##plugins.themes.bootstrap3.article.main##

احمد یوسف زاده علیرضا باریکلو

چکیده

تجربة دهه‌های اخیر نشان داده است که صرف شناسایی حقوق مصرف‌کنندگان در قوانین ماهوی و تعیین ضمانت اجرا، تنها بخشی از مشکلات موجود در این عرصه را حل نموده و مرحلة نهایی تأمین‌کنندة اهداف، راهکارهای شکلی است. در واقع توجه به راهکارهای شکلی، همچون امکان اقامة دعوای گروهی، در کنار راهکارهای ماهوی، مانند امکان ابطال شروط غیرمنصفانه و جبران خسارت‌‌های معمول، می‌تواند نقش بسیار مؤثری در حل مشکلاتی مانند عدم انگیزة مصرف‌کننده در اقامة دعوا به دلیل هزینة بالای دادرسی، اطالة دادرسی و پیچیده بودن اثبات مسئولیت در این دعاوی را ایفا ‌نماید. بر این اساس در مقالة حاضر، کوشیده‌ایم چالش‌های شکلی موجود در حقوق ایران را در حوزة حقوق مصرف، بررسی کرده و درنهایت راهکار پیشنهادی خود در این زمینه را که استفاده از دعوای گروهی است، ارائه نماییم. دعوای گروهی به دلیل برخورداری از ویژگی‌هایی همچون رسیدگی یکباره به تمامی دعاوی، امکان اقامه دعوا از سوی برخی زیاندیدگان به نمایندگی از تمامی آنها و ... منجر به کاهش تراکم کار دادگاه‌ها، تسریع در تعیین تکلیف دعوا، کاهش هزینه‌های اقامة‌ دعوا و دادرسی، صرفه‌جویی در هزینه و وقت دادگاه و ... می‌شود. همین کارکرد مثبت و کارآیی اقامه دعوای گروهی در حوزه حقوق مصرف، مهم‌ترین دلیل رشد و توسعه استفاده از آن در حقوق خارجی است. درعین‌حال اقامه این دعوا در حقوق ایران از یک سو با اصل نسبی بودن آراء دادگاه‌ها و از سوی دیگر، با لزوم اقامه دعوا از سوی شخص دارای سمت در تعارض است که حل این مسئله با وجود برخی مقررات در قانون تجارت الکترونیک، نیاز به قانون‌گذاری خواهد داشت.

جزئیات مقاله

مراجع
]1[Adib, Majid. (2010). "An Introduction to Consumer Rights," Journal of the Bar Association, No. 108. (in Persian)
]2[Administrative Office of the US Courts, Report of the Civil Rules Advisory Committee, 2013.
]3[Alberta Law Reform Institute. (2000). Class Actions, Report No 85.
]4[AltaLRI Memorandum. (1995). “Discretionary Power of Court”; Federal Judicial Center, Manual for Complex Litigation ,3rd edn, St Paul, Minn, West Publishing.
]5[Australian Law Reform Commission. (1999). Managing Justice, Rep No 89.
]6[Balen. P, Cartwright. F and Dickins. H. (1994). Group Actions in a Product Liability Context, Consumer LAW JOURNAL.
]7[Basten, J. (1996). ‘Representative Proceedings in New South Wales’ 34(2) Law Society J, 45.
]8[Bahrami, Bahram. (2003). Civil Procedure Code (Applied). Sixth Printing, Tehran, Behina Publishing. (in Persian).
]9[Camp. JJ and Matthews. SD. (1998). “Actions Brought Under the Class Proceedings Act, RSBC 1995, c 50” in CLE Society of BC Torts
]10[Campion JA and VA Stewart. (1997). ‘Class Actions: Procedure and Strategy, 19 ADVOCATES, Q. 20, 42.
]11[Claridge. T. (1997). “Heart Patients Settle Class Action, Canadians Who Get Defective Pacemaker Part to Share in $23.1 Million” The Globe and Mail.
]12[Cooper. EH. (2001). Class Action Advice in the Form of Questions, Duke journal of Comp and International Law. (21).
]13[Cornwall A. (1995). ‘Class Actions Get Go Ahead’ 20 Alternative LJ 138.
]14[Davis. MJ. (1998). Toward the Proper Role for Mass Tort Class Actions, 77 Oregon Law reviwe.
]15[Dickson A. (1998). ‘Class Proceedings Certification’ , Canadian Lawyer 51.
]16[Donnan. J. (2000). “Class Actions in Securities Fraud in Australia” 18 Company and Securities Law Journal.
]17[Egura, Jean-Claire. (2000). "Consumer Definition", Translated by Abdul Rassol Qadek, Journal of Legal Research, No. 29-30. (in Persian)
]18[Garner. B. (2009). Black law dictionary, West Group; 9th edition.
]19[Greer, Marcy Hogan. (2010). A Practitioner's Guide to Class Actions. Chicago: American Bar Association.
]20[Harlow. C and Rawlings. R. (1992). Pressure Through Law, London, Routledge.
]21[Hensler. DR, Pace. NM, Dombey-Moore. B, Giddens. E, Gross. J, EK Moller. (2000). Class Action Dilemmas: Pursuing Public Goals for Private Gain (Santa Monica, RAND Institute for Civil Justice.
]22[Heureux, Nicole. (1992). Effective consumer access to justice: Class actions, Journal of Consumer Policy, Volume 15, Issue 4.
]23[Kaplan. B. (1967). “Continuing Work of the Civil Committee: 1966 Amendments of the Federal Rules of Civil Procedure (Part 1)”, 81 Harvard Law reviwe356.
]24[Kirby MD. (1983). ‘Procedural Reforms and Class Actions’ in MD Kirby, Reform the Law, Melbourne, OUP.
]25[Kleefeld. JC. (2001). “Class Actions as Alternative Dispute Resolution”, 39 Osgoode Hall Law Journal 817.
]26[Lindblom. PH and Watson. GD. (1993). “Complex Litigation, A Comparative Perspective”, 12 Civil Justice.
]27[Lord Woolf. (1996). Access to Justice Inquiry: Issues Paper, Multi-Party Actions.
]28[Lord Woolf. (1996). Access to Justice: Final Report to the Lord Chancellor on the Civil Justice System in England and Wales.
]29[Manitoba Civil Justice Litigation Committee. (1996). Civil Justice Review Task Force Report.
]30[Manitoba Law Reform Commission. (1999). Class Proceedings, Report No 100.
]31[Mildred. M. (2001). “Group Actions” in GG Howells, The Law of Product Liability, London, Butterworths.
]32[Morabito. V. (1997). ‘Taxpayers and Class Actions’, 20 UNSW law Journal 372.
]33[Morabito. V. (2001). “Ideological Plaintiffs and Class Actions-An Australian Perspective”, 34 U of British Columbia Law reviwe 459.
]34[Mostafa Montazkami, Forough. (2011). "A Study on the Role of Non-Governmental Organizations in Protecting Consumer Rights in the Country", Journal of Business Reviews, Issue 47, June and July. (in Persian).
]35[Morabito, Valy. Epstein J. (2000) Attorney-General’s Law Reform Advisory Council, ClassActions in Victoria—Time for a New Approach. Sweet & Maxwell
]36[Newberg. HB and Conte. A, Newberg. (1992). on Class Actions, 3edn, Colorado Springs, McGraw-Hill Inc.
]37[Owles. D. (1991). “Class Actions in the English Courts Tranquillisers”, Product Liability International, Journal.
]39[Page. SJ. (2000). “Class Actions in Canada: How They Work and Their Impact on Health Organisations and Businesses”, 21 Health Law in Canada 1, 11.
]38[Pinos. T. (1984). “Class Actions in Victoria”, Law Institute journal.
]40[Prichard JRS. (1984). ‘Class Action Reform: Some General Comments’, 9 Canadian Business LJ 309.
]41[Ramwi, Gholamali. (2013). "The Law of the Classical System and Consumer Rights", Information Newspaper, No. 25777. (in Persian).
]42[Shams, Abdollah. (2013). Civil Procedure Code, Vol. 2, Twelve, Tehran, Publishing. (in Persian).
]43[Stuyck, Jules; Terryn, Evelyne; Colaert, Veerle; Van Dyck, TomAn. (2007). analysis and evaluation of alternative means of consumer redress other than redress through ordinary judicial proceedingsTender Specification: SANCO/2005/B5/010, Leuven, January 17.
]44[wahedi, ghodratolah. (2011). Civil Procedure Code, Fifth Edition, Tehran, Publishing. (in Persian).
]45[Watson. GD. (2001). “Class Actions: The Canadian Experience”, 11 Duke journal of Comp and International Law.
]46[Weinstein. JB. (2001). “Compensating Large Numbers of People for Inflicted Harms: Keynote Address”, 11 Duke journal of Competition and International Law 165, 174.
]47[Willging. T, Hooper. L & Niemic. R. (1996). Empirical Study of Class Actions in Four Federal District Courts: Final Report to the Advisory Committee on Civil Rules, Federal Judicial Center.
]48[Zuckerman. A. (1999). Justice in Crisis: Comparative Dimensions of Civil Procedure, Zuckerman (ed). Civil Justice in Crisis: Comparative Perspectives of Civil Procedure, Oxford, OUP.
Cases:
]1[ Abdool v Anaheim Management Ltd, 1994.
]2[ Abdool v Anaheim Management Ltd, 1995.
]3[ Amchem Products Inc v Windsor, 1997.
]4[ Causey v Pan American World Airways Inc, 1975.
]5[ Dabbs v Sun Life Ass Co of Canada,1999.
]6[ Femcare Ltd v Bright, 2000.
]7[ Gold Coast City Council v Pioneer Concrete (Qld) Pty Ltd, 1997.
]8[ Harrington v Dow Corning Corp, 2000.
]9[ Hobbs v Northeast Airlines Inc, 1970.
]10[ Hollick v Metropolitan Toronto (Municipality).1998.
]11[ Johnson Tiles Pty Ltd v Esso Aust Ltd,1999.
]12[ Kenora (Town) Police Services Board v Savino, 1997.
]13[ King v GIO Aust Holdings Ltd, 2000.
]14[ Marks v GIO Aust Holdings Ltd, 1996.
]15[ McKrow v Manufacturers Life Ins Co,1998.
]16[ Nantais v Telectronics Proprietary (Canada) Ltd, 1995.
]17[ Phillips Petroleum Co v Shutts, 1985.
]18[ Pittman Estate v Bain, 1994.
]19[ Schutt Flying Academy (Aust) Pty Ltd v Mobil Oil Aust Ltd, 2000.
]20[ Scott v Ontario Business College, 1977.
]21[ Scott v TD Waterhouse Investor Services (Can) Inc ,2001.
]22[ Smith v Canadian Tire Acceptance Ltd,1995.
]23[ Sutherland v Canadian Red Cross Soc, 1994.
]24[ Tiemstra v Insurance Corp of BC, 1996.
]25[ US Parole Comm v Geraghty, 1980.
]26[ Walker Estate v York Finch General Hospital,1997.
]27[ Wicke v Canadian Occidental Petroleum Ltd, 1999.
]28[ Woodhouse v McPhee, 1997.
ارجاع به مقاله
یوسف زادها., & باریکلوع. (2018). نقش دعاوی گروهی در حمایت از مصرف‌کننده. دانشنامه حقوق اقتصادی, 24(11), 1-24. https://doi.org/10.22067/le.v24i11.47357
نوع مقاله
علمی پژوهشی